Minister van Binnenlandse Zaken Liesbeth Spies (CDA) wil weigerambtenaren dit jaar niet verbieden, ook al heeft de Tweede Kamer dit in een motie geëist. De minister vindt dat het niet aan haar is om als demissionair minister hiervoor een wetsvoorstel voor te bereiden. Staatrechtelijk een juiste opvatting. Politiek een hoogst ongebruikelijke en zelfs een bestuurlijk arrogante werkwijze.

‘Doe eens normaal’
Ik zou minister Spies en de weigerambtenaren tijdens hun vakantie één ding mee willen geven: denk eens goed na en doe eens normaal. Sinds april 2001 is het burgerlijk huwelijk opengesteld voor partners van hetzelfde geslacht. Destijds vond de toenmalige Paarse coalitie van PvdA, VVD en D66 de openstelling van dit huwelijk een grote doorbraak. En terecht. Nederland was internationaal koploper op het gebied van gelijke rechten voor homoseksuelen.  Weigerambtenaren waren toen geen probleem. Voor de Fortuyn-revolutie was het land een stuk toleranter. We zijn nu echter tien jaar verder.

Na Paars kwam het CDA, één van de tegenstanders van het homohuwelijk, terug in het centrum van de macht. Ondanks twee kabinetten met VVD en D66 betekende dat stilstand op het gebied van euthanasie, abortus en homohuwelijk. De christelijke partijen waren tegen verdere versoepeling rondom het burgerlijk huwelijk, maar zijn sinds 2010 ruim de helft van hun aanhang verloren. De samenleving is minder tolerant geworden. Gelukkig wel, alleen niet in alle opzichten. Het geweld tegen homoseksuelen stijgt elk jaar. Dat los je niet op met een Gay-parade waar Spies’ collega Van Bijsterveldt haar heup uit de kom danst op een boot in de Amsterdamse grachten. Dat los je op door alle vormen van discriminatie aan te pakken. Een weigerambtenaar discrimineert en haalt zijn neus op voor de grondwet waarin een verbod op discriminatie staat.

Discriminatie voedingsbodem geweld
Een trouwambtenaar die de wet met voeten overtreedt en discrimineert vind ik minstens zo gevaarlijk als iemand die een homo in de gracht gooit of in elkaar slaat. Natuurlijk plegen weigerambtenaren geen fysiek geweld. Maar misschien is het juridisch geweld door keihard iemand af te wijzen om samen gelukkig te worden nog wel pijnlijker. Er wordt keihard gezegd, jij hoort er niet bij. Geweld heeft een voedingsbodem in discriminatie en ongelijkheid en die moeten overal bestreden worden. Dus overheid, begin bij jezelf. De weigerambtenaar kan trouwambtenaar worden, de dominee of pastoor uithangen doet hij maar in zijn eigen tijd

Weigerambtenaren zijn doorgaans van streng christelijke huize. Principieel en rechtzinnig gelovig.  Schermen met de vrijheid van godsdienst is niet volledig zuiver. In de grondwet staat ook een verbod op discriminatie. Zodra je daarover begint hoor je uit christelijke hoek: ‘maar als er in iedere gemeente maar een ambtenaar is die een homostel kan trouwen is er toch geen probleem?’ Lekkere redenering. Dat is voor mij hetzelfde als ‘ach als er in je straat van de tien stellen er twee zijn die je niet wegpesten is het best gezellig wonen daar’. Als alle trouwambtenaren net zo principieel hun vak uitoefenen als dat ze hun geloof beleven zou het begrip ‘weigerambtenaren’ niet eens bestaan. Aan de slag mannenbroeders!